Czekolada to chyba najbardziej znany przysmak świata. Cenią ją sobie wszyscy: mieszkańcy Europy, Chin, a nawet dalekiej Australii. Zanim jednak pojawiły się na rynku jej różne modyfikacje, była ona mało znaną przekąską rodem z Ameryki Środkowej. W poniższym artykule przedstawimy liczącą sobie już 4 000 lat historię czekolady. Zapraszamy do lektury.

Czas sięgnąć do korzeni

Prawdziwa historia czekolady rozpoczęła się w Ameryce Środkowej, a konkretnie gdzieś na obszarze obecnego Meksyku. To tam rdzenni mieszkańcy odkryli kakaowiec - niezwykle cenną roślinę, która ma postać krzewu. Olmekowie, będący jedną z najlepiej rozwiniętych cywilizacji tamtego regionu odkryli, że z pozyskiwanego z krzewów kakao można produkować czekoladę. W tamtych czasach traktowano ją jako wyjątkowy przysmak. Na marginesie warto dodać, że spożywano ją w charakterze lekarstwa, a także podczas wielu ważnych świąt.

Następnie czekoladę zaczęli wytwarzać również słynni Majowie, którzy - nawiasem mówiąc - uznali ją za napój bogów. Jak wyglądał proces produkcji ówczesnej czekolady? Napar powstawał poprzez dodanie ucieranych ziaren kakaowych, papryczki chili i skrobi do wody. W ten sposób powstawała tzw. gorzka woda, która nie miała zbyt dużo wspólnego z obecnie znaną wszystkim słodką masą.

Kolejni byli Aztekowie, którzy traktowali ziarna kakaowca jako... środek płatniczy. Co ciekawe, zwyczaj ten został zachowany aż do XV wieku i był bardzo często przedstawiany w kronikach sporządzanych przez przybywających tam Europejczyków. Aztekowie uważali czekoladę za dar boga, w związku z czym pili ją na specjalne okazje (np. przed wyprawami wojennymi). Wielu z nich traktowało ją również jako afrodyzjak.

Czekolada w Europie

Kiedy czekolada trafiła do Europy? Tego dokładnie nie wiadomo. Niektórzy sądzą (choć to tylko legendy), że w 1528 roku przywiózł ją do Hiszpanii nie kto inny, jak słynny Hernan Cortes. Nawiasem mówiąc, zdobycie kakao w Ameryce Środkowej nie było dużym problemem, ponieważ tubylcy - jak napisaliśmy wcześniej - traktowali je jako środek płatniczy. Tenże Cortes otrzymał od azteckiego władcy kubek kakao, a także ziarna kakaowe. W Europie postanowiono dodać do niej cukier i miód, dzięki czemu udało się wyeliminować jej naturalną goryczkę. Trzeba jednak pamiętać, że nawet wówczas podawano ją w formie napoju, a o tabliczkach można było wtedy jeszcze pomarzyć.

Na marginesie warto dodać, że z oczywistych względów kakao było w tamtych czasach (zwłaszcza w Europie) uważane za towar luksusowy. Prawdziwa historia czekolady na Starym Kontynencie ma więc swój początek na dworach europejskich władców, a także... klasztorach. Nie jest bowiem tajemnicą, że mnisi wielu ówczesnych, hiszpańskich zakonów chętnie pili czekoladowy napój w trakcie praktyk religijnych.

Jak czekolada podbiła Europę?

Prawa ekonomii nie ominęły również czekolady. Najpierw korzystali z niej Hiszpanie, ale już po 100 latach (!) kakao dotarło do sąsiedniej Francji. Już wkrótce pojawiło się ono również w Anglii. To właśnie tam rozpowszechniono ją wśród niższych warstw społeczeństwa. Zwiększona podaż na rynku sprawiła, że Anglicy zaczęli organizować tzw. domy czekolady, w których goście mogli spożywać ten wyjątkowy napój.

Co ciekawe, historia czekolady miała również wpływ na zmiany geopolityczne w ówczesnym świecie. Jak to możliwe? Otóż wiele europejskich krajów zaczęło przejmować na własność plantacje leżące wzdłuż równika, gdyż to właśnie tam rosły kakaowce. Dzięki temu udało się wprowadzić na europejski rynek znaczne ilości kakao, którego cena wraz z upływem kolejnych lat zaczęła gwałtownie spadać.

Warto też dodać, że wraz z upływem lat zmieniano procedurę wytwarzania czekolady. Nagle ktoś wpadł na pomysł (1828 rok), że prażone ziarna kakaowca można tłoczyć i tym samym wytwarzać masło oraz proszek kakaowy. Z biegiem czasu proszek ten mieszano z różnymi dodatkami i wlewano do form w kształcie tabliczek. I właśnie tutaj historia czekolady zatoczyła koło gdyż właśnie w tej postaci spożywamy ją dziś.

Czekolada i udoskonalanie procesu wytwórczego

Oczywiście na tym prawdziwa historia czekolady się nie kończy. Wręcz przeciwnie - proces jej wytwarzania stale ewoluował. Na samym początku czekoladę wytwarzano ręcznie, co przekładało się na długi czas produkcji i relatywnie wysokie koszty. Z biegiem czasu tempo jej wytwarzania stopniowo wzrastało, co jednoznacznie wynikało ze wzrostu popytu oraz podaży. Prawdziwą rewolucję przyniósł wspomniany 1828 rok. Jednak dopiero w następnych latach proces jej produkcji jeszcze bardziej przyspieszył. W dobie komunizmu mieliśmy nawet do czynienia z wyrobami czekoladopodobnymi, których smak tylko w pewnym stopniu przypominał to, co oferowała tradycyjna, smaczna czekolada.

Dziś prawdziwa historia czekolady nie jest już wszystkim znana. A szkoda, bo ten niezwykły przysmak miał ogromny wpływ na rozwój świata i cywilizacji, jaką znamy. Czy w kolejnych latach czeka nas dalszy rozwój technologii wytwarzania? Jeśli weźmiemy pod uwagę liczbę dostępnych na rynku jej wariantów smakowych, możemy być tego pewni.